मू पौ / बुँख / बाग्मती प्रदेशमा सरकारी कामकाजया भाषा ऐनसम्बन्धी…
बुँख

बाग्मती प्रदेशय् सरकारी ज्याखँया भाषा ऐनसम्बन्धी सहलह ज्याझ्वः

नेपाल भाषा

बाग्मती प्रदेशय् सरकारी ज्याखँया भाषा ऐनसम्बन्धी सहलह ज्याझ्वः

नेवाः देय् दबूया ग्वसालय् येँय् ‘बागमती प्रदेशय् सरकारी कामकाजया भाषा ऐन कार्यान्वयनया अवस्था, चुनौती व भावी योजना’ विषयस अन्तरक्रिया ज्याझ्वः क्वचाल। जेठ १० गते आइतवाः बागमती प्रदेशया थीथी स्थानीय सरकारया प्रतिनिधिपिं ब्वति काःगु उगु ज्याझ्वः नेवाः देय् दबूया नायः रश्मिला प्रजापति श्रेष्ठया सभापतित्वय् जूगु खः।

ज्याझ्वलय् पाँचखाल नगरपालिकाया उपप्रमुख सूर्यमाया दनुवार, पनौती नगरपालिकाया उपप्रमुख गीता बन्जरा, बेथानचोक गाउँपालिका उपाध्यक्ष तारा राणा तिमिल्सीना, काठमाडौँ महानगरपालिका वडा नं. १२ या वडा अध्यक्ष बालकृष्ण महर्जन, टोखा नगरपालिका वडा नं. ७ या दुजः गोपीकृष्ण पाठक, कागेश्वरी मनोहरा नगरपालिका कार्यपालिका दुजः रूपमती भण्डारी, व उगु हे नगरपालिका वडा नं. ९ या दुजः भगवती पाण्डे लगायतपिनिगु ब्वति दुगु खः।

अन्तरक्रिया ज्याझ्वलय् भाषा आयोगया दुजः डा. पुष्करराज भट्टं प्रदेशय् भाषा ऐन वयेधुंकूगु अवस्थाय् पालिकातय्गु नं कामकाजी भाषाया रूपय् कार्यान्वयन याये फइगु व उकिया लागिं आयोग आवश्यक सहयोग यायेत तयार दुगु खँ धयादिल।

जनप्रतिनिधिपिन्सं बागमती प्रदेशया भाषा ऐन, नेपालया संविधान अले स्थानीय सरकार सञ्चालन ऐन कथं भाषायात मान्यता बिइत व कामकाजी भाषाया रूपय् लागू यायेत स्वयं समुदायं नं भूमिका म्हितेमाःगु खँ धयादिसें भाषा आयोगया नं सहयोग आवश्यक दुगु खँ धयादिल।

ज्याझ्वलय् नेवाः देय् दबूया वरिष्ठ न्वकू सत्यनारायण डंगोलं बागमती प्रदेश भाषा ऐनया बारे स्पष्ट यानादिल। नेपाल तामाङ घेदुङया सह-अध्यक्ष सरोज मोहन लामां तामाङ भाषा, नेपाल भाषा थें हे सकल मातृभाषाया महत्त्वबारे प्रकाश क्यनादिसें वृत्तचित्र न्ह्यब्वयादिल अले सरकारं स्वीकृति बिउसां थीथी समस्याया कारणं स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्रय् मातृभाषा प्रयोगय् हयेत थाकुयाच्वंगु खँ धयादिल। भाषा ऐन कार्यान्वयनया अवस्था, चुनौती व भावी योजना विषयस चर्चा यानादिसें नेवाः देय् दबूया उपाध्यक्ष उमेश स्थापितं अप्वःथें थासय् नेपाल भाषा व तामाङ भाषाया लिपिं साइनबोर्ड तकं तयेत स्थानीय तहस हिचकिचाहट खनेदूगुलिं जनजागरण व सचेतना प्यंकेगु तसकं आवश्यक दुगु जानकारी बियादिल।

दबूया नायः रश्मिला प्रजापति श्रेष्ठं नेवाः देय् दबूं अजागु ज्याझ्वः छुं जिल्लाय् जुइधुंकूगु व ल्यं दूगु जिल्लाय् याकनं याना वनेगु लक्ष्य दूगु खँ धयादिल। वय्कलं भूगोल व परिवेशया बाध्यतायात मध्यनजर यानाः गुगु थासय् गुगु प्रकारया शैलीं ल्हाइ, उगु हे तरिकां भाषा म्वाका तयेगु आवश्यक दूगु खँ धयादिल।

ज्याझ्वलय् ब्वति काःपिन्त थाय् कथं प्यंगू पुचलय् ब्वथलाः जिल्ला व पालिकातय्सं यायेमाःगु तौरतरिका व अपनाय्माःगु प्रक्रियाबारे पुचःगत विचारत मुंकाः न्ह्यब्वयेकातःगु खः। ज्याझ्वलय् भाषा आयोगया दुजः लगायत पालिकाया प्रतिनिधिपिन्सं थःगु बिचार प्वंकादीगु खः। ज्याझ्वलय् स्वागत मन्तव्य स्वनिगः विशेष प्रदेशया अध्यक्ष नविन थेच्वमीं बियादीगु खः सा महासचिव श्रीकृष्ण महर्जनं ज्याझ्वः न्ह्याकादीगु खः।

नेवाः देय् दबूं अजागु हे ज्याझ्वः थुकिया स्वया न्ह्यः चितवन, दोल्खा व रामेछापय् यायेधुंकूगु दु सा आः मकवानपुरया हेटौँडाय् नं यायेगु योजना दूगु खँ धयादीगु दु।

नेपाली

बाग्मती प्रदेशमा सरकारी कामकाजया भाषा ऐनसम्बन्धी अन्तरक्रिया

नेवाःहरुको साझा राष्ट्रिय संगठन नेवा देय् दबूको आयोजनामा काठमाडौंमा ‘बागमती प्रदेशमा सरकारी कामकाजको भाषा ऐन कार्यान्वयनको अवस्था, चुनौती व भावी योजना विषयक अन्तरक्रि’ कार्यक्रम सम्पन्न भएको छ । जेठ १० गते आइतवार बागमती प्रदेशका विभिन्न स्थानीय सरकारका प्रतिनिधिहरु सहभागी भएको उक्त कार्यक्रम नेवाः देय् दबूकी अध्यक्ष रश्मिला प्रजापति श्रेष्ठको सभापतित्वमा भएको थियो ।
कार्यक्रममा पाँचखाल नगरपालिकाका उपप्रमुख सुर्यमाया दनुवार, पनौती नगरपालिकाका उपप्रमुख गीता बन्जरा, बेथानचोक गाउँ पालिका उपाध्यक्ष तारा राणा तिमिल्सीना, काठमाण्डौ महानगरपालिका वडा नं. १२ का वडा अध्यक्ष बालकृष्ण महर्जन, तोखा नगरपालिका वडा नं. ७ का सदस्य गोपी कृष्ण पाठक, कागेश्वरी मनहरा नगरपालिका कार्यपालिका सदस्य रुपमती भण्डारी, र सोहि नगरपालिका वडा नं. ९ का सदस्य भगवती पाण्डे लगायत सहभागी भएका थिए ।
अन्तक्र्रिया कार्यक्रममा भाषा आयोगका सदस्य डा. पुस्करराज भट्टले प्रदेशमा भाषा ऐन आइसेकेको अवस्थामा पालिकाहरुमा पनि कामकाजि भाषाको रुपमा कार्यान्वयन गर्न सकिने र त्यसका लागि आयोग आवश्यक सहयोग गर्न तयार रहेको बताउनु भयो ।
जनप्रतिनिधिहरुले बागमती प्रदेशको भाषा ऐन र नेपालको संविधान साथै स्थानीय सरकार संचालन ऐन अनुसार भाषालाई मान्यता दिन र कामकाजि भाषाको रुपमा लागू गर्नका लागि स्वयं समुदायले पनि भूमिका खेल्नु पर्ने बताउदै भाषा आयोगको पनि सहयोग आवश्यकता रहेको बताएका थिए ।
कार्यक्रममा नेवाः देय् दबूका वरिष्ठ उपाध्यक्ष सत्यनारायण डंगोलले बागमती प्रदेश भाषा ऐनको बारेमा स्पष्ट पारेका छन् । नेपाल तामाङ घेदुङ संघका सह–अध्यक्ष सरोज मोहन लामाले तामाङ भाषा, नेवार भाषा जस्तै सबै मातृभाषाको महत्त्वबारे प्रकाश पार्दै वृत्तचित्र प्रस्तुत गर्दै सरकारले स्विकृति दिए पनि विविध समस्याका कारण स्थानीय प्रशासनिक क्षेत्रमा मातृभाषा प्रयोगमा ल्याउन कठिनाइ भइरहेका बताए । भाषा ऐन कार्यान्वयनको अवस्था, चुनौती व भावी योजना विषयक चर्चा गर्दै नेवाः देय् दबूका उपाध्यक्ष उमेश स्थापितले धेरैजसो स्थानहरूमा नेवार भाषा र तामाङ भाषाको लिपिबद्ध साइनबोर्डसम्म राख्न स्थानियमा हिच्किचाहट भएको देखिएकाले जनजागरण र सचेतना फैलाउन जरुरी रहेको जानकारी गराए ।
दबूकी अध्यक्ष रश्मिला प्रजापति श्रेष्ठले नेवाल् देय् दबूले यस्तो खालको कार्यक्रम केही जिल्लामा भइसकेको र बाँकी जिल्लामा क्रमशः गर्दै लाने लक्ष रहेको बताएकी छन् । उनले भूगोल र परिवेशको बाध्यतालाई मध्यनजर राखेर जुन ठाउँमा जस्तो प्रकारको शैलिमा बोलिन्छ त्यही तरिकाले भाषा जगाउन जरुरी रहेको बताइन् ।
कार्यक्रम सहभागीहरूलाई स्थान अनुसार चार समूहमा विभाजित गरेर जिल्ला, पालिकाहरूमा गर्नुपर्ने तौरतरिका अपनाउनु पर्ने प्रक्रियाबारे समूहगत विचारहरू संकलन गरी प्रस्तुत गराइएको थियो । कार्यक्रममा भाषा आयोगका सदस्यलगायत पालिकाका प्रतिनिधिहरूले स्वधारणा व्यक्त गरेका थिए । कार्यक्रममा स्वागत मन्तव्य स्वनिगः विशेष प्रदेशका अध्यक्ष नविन थेच्वमीले दिएका थिए भने महासचिव श्रीकृष्ण महर्जनले कार्यक्रम सञ्चालन गरेका थिए ।
नेवाः देय् दबूले यस्तै कार्यक्रम यस अघि चितवन, दोल्खा र रामेछापमा गरिसकेको छ भने अव मकवानपुरको हेटौंडामा पनि गर्ने योजना रहेको समेत बताएको छ ।

editor-newadeydaboo

editor-newadeydaboo

संवाददाता,